«Куолу-2019» араатардар Республикатааҕы конкурстарын балаһыанньата.

Тэрийээччилэр: “Таатта улууһа” МТ дьаһалтата, Тааттатааҕы үөрэх управлениета, Э.К.Пекарскай аатынан Игидэй орто оскуолата.    

Конкурс ыытыллар күнэ: кулун тутар 1 күнэ 2019с., сарсыарда 10.00 чаастан., Таатта улууһун , Ытык-Күөл с.

Сайаапкалар олунньу 25 күнүгэр диэри хомуллаллар: Таатта улууһа, Игидэй о.о., билсэр тел-саха тылынан кыттыы 89681551970 Ефимова В.К., 89644265848 Лопатина Г.В., нуучча тылынан кыттыы-89243612082 Ермолаева М.П., алын сүһүөх 89644153501 Павлова Е.П., английскай тылынан- 89644185694 Габышева А.В.,   эл.аадырыс: support@igidey-school.ru , оскуолаҕа киириэн иннинээҕи саастаах оҕолорго кыттыы -89627356718 Аргунова М.И.,Теремок уһуйаан.

Конкурс хайысхалара:

1.Оскуола иннинээҕи саастаах оҕолорго.

2.Алын сүһүөх үөрэнээччилэргэ.

3.Саха, 4.нуучча, 5.английскай тылларынан үөрэнээччилэргэ.

6.Дьиэ кэргэнинэн.

7. Салайааччыларга, общественноска.

Маны таһынан семинар, мастер-класстар, выставкалар. Конкурска кыттыы иһин взнос: о5олорго-150солк, салайааччыларга, общественность представителлэригэр-200 солк.

  1. Улуустаа5ы «КУОЛУ-2019»  күрэх балаhыанньата (детсад иитээччилэригэр) 

Буолар күнэ: кулун тутар 1  күнэ, 2019  сыл.

Буолар сирэ: Таатта улууьа, Ытык-Куол нэьилиэгэ.

Тэрийээччи: «Теремок»  оҕо саада  Билсэр тел: 23-437

Сыала:

— иитээччи төрөөбүт төрүт тылы билиитин-көрүүтүн (өс хоһооннору, сомоҕо домохтору, эргэрбит тыллары) дьоҥҥо-сэргэҕэ итэҕэтэр гына тиэрдэрин,  хомоҕойдук айан кэпсиирин ситиһии

Кыттаааччылар: Улуус уһуйааннарыттан биирдии иитээччи .Кыттааччы сахалыы таҥастаах буолара ирдэнэр.

I түhүмэх – Өс хоһоон ис хоһоонугар олоҕуран остуоруйа айыы

I түһүмэх ирдэбиллэрэ:
Талан ылбыт өс хоһоонун туһанан тутатына остуоруйа айан кэпсээһин

II түhүмэх- сомоҕо домоҕу быһаарыы

Сомоҕо домоҕу быһаарыы ирдэбиллэрэ:
— сомоҕо домох суолтатын чопчу быһаарар, сирэй суолтатыттан ис санаата уратытын быһаарар
— Сомоҕо домоҕу туһанан этии оҥоруу

III түhүмэх- эргэрбит тылы быhаарыы

Эргэрбит тыл суолтатын билии    ирдэбиллэрэ:
— Сахалыы уустук тыл суолтатын чопчу быһаарар
— Тыл туттуллар эйгэтин билэр

Кыайыылаа5ы быhаарыы: «Бастың куолуhут», 1-2-3 миэстэлэр, «Тобулла5ас толкуйдаах», «Хомо5ой тыллаах» анал ааттар. Кыттааччыларга барыларыгар — сертификат

Детсад аайыттан 1 иитээччи кыттар.

Киирии усунуос – 300 солк.

Буфет үлэлиир.

Хас биирдии детсад кыттар иитээччитигэр 500 с приз оҥорор аҕалар.

Сайаапкаҕытын олунньу 25 күнүгэр дылы түһэрэҕит.

Дэбдиргэ сэл., Нестеров уул. 1  «Теремок» оҕо саада. Билсэр тел. 23-437

 teremok-igidey@mail.ru

Аргунова Мария Ивановна — 89627356718

2. Алын сүһүөх оҕолоругар тыл этии

Сыала: -төрөөбүт тылга тапталы иҥэрии

-үөрэнээччилэр бэйэлэрин- санааларын дьоҥҥо-сэргэҕэ итэҕэтэр гына, төрөөбүт тылларынан хомоҕойдук этэ үөрэнэллэригэр эйгэни тэрийии

-санааны сааһылаан этэргэ, тыл культуратыгар уһуйуу. 

Кыттааччылар: 1-4 кылаас уолаттара

Тыл этии түһүмэхтэрэ:

1.түһүмэх- 19 тиэмэнэн сахалыы тылынан тыл этии. Кыттааччы бэриллибит тиэмэлэргэ бэлэмнэнэр, конкурс кэмигэр ханнык тиэмэ түбэспитинэн сахалыы тылынан бэйэтин билиитин-көрүүтүн, санааларын бар дьоҥҥо иһитиннэрэр. Тыл этии уһуна 2-3 мүн.

2.түһүмэх –сомоҕо домоҕу туттан этии толкуйдааһын

3.түһүмэх- –«Тыл суолтатын ойуунан  быһаарыы”- (“Ойуулаах тылдьыт” П.К.Васильев, кинигэнэн. Таба быһаарыыга-1 баал бэриллэр.)

Тыл этии ирдэбилэ: -уустаан-ураннаан этии

-ис хоһоонун арыйыы

-тыл этии ырааһа

-истэр дьон болҕомтолорун тардыыта

-дьону итэҕэтиитэ

-тыл этээччи туттан-хаптан турара, таҥаһа –саба.

Түһүмэхтэр түмүктэринэн: “Бастыҥ куолуһут”, “Хомоҕой тыллаах”, “Айар алыптаах”, “Тобуллаҕас толкуйдаах”, 1, 2, 3 миэстэлэр туттарыллаллар.

Тыл этии тиэмэлэрэ:

1. Учуутал үтүөнү түстээччи.
2. Кинигэ киһи үтүө сүбэһитэ.
3. Оскуоланы тоҕо «иккис дьиэм» диибитий?
4. Сотовай телефон  туһата уонна буортута.
5. Υрүҥ ас туһата.
6. Буортулаах дьаллыктар тустарынан мин санаам.
7. Сымыйалыаң — бэйэҕэр куһаҕаны оңостуоң.
8. Ким доҕордоох – ол дьоллоох.
9. Кырдьаҕас киһи сүбэтин ылынар туох туһалааҕый?
10. Булт – саха төрүт дьарыга.
11. Иллэҥ кэми сөпкө аттарыы туһата.
12. Мин нэһилиэк баһылыга эбитим буоллар.
13. Аныгы уол хайдах буолуохтааҕый?
14. Мин – ыал аҕата буоллахпына.
15. Сүөһүнү иитии наада дуо?
16. Айылҕаны харыстааһын.
17. Таатта – ытык дойду.
18. Э.К.Пекарскай диэн кимий?
19. Тимофей Сметанин-буойун суруйааччы

3.Сахалыы тыл этии

Куонкурус сыала:

-үөрэнээччилэри киһи-аймах үтүөҕэ, үрдүккэ, сырдыкка дьулуһуутугар угуйуу

-оҕо бэйэтин санаатын, көрүүтүн дьону-сэргэни итэҕэтэр гына ханнык баҕарар тылынан этэ үөрэнэригэр эйгэни тэрийии

-тыл этии, тыл культуратын сайыннарыы, үрдэтии

Кыттааччылар: 1 бөлөх -5-7кылаас , 2 бөлөх-8-11кылаас үөрэнээччилэрэ.

Тыл этии түһүмэхтэрэ:

1.түһүмэх-10 тиэмэнэн сахалыы тылынан тыл этии. Кыттааччы бэриллибит тиэмэлэргэ барытыгар бэлэмнэнэр, конкурс кэмигэр ханнык тиэмэ түбэспитинэн сахалыы тылынан бэйэтин билиитин-көрүүтүн, санааларын бар дьоҥҥо иһитиннэрэр. Тыл этии уһуна 2-3 мүн.

Тыл этии критерийдэрэ:

Ис хоһооно-тиэмэни толору арыйыы, тыл этээччи санаата, билиитэ-көрүүтэ, истээччини итэҕэтитиитэ.

Тутула-тыл этии саҕалааһына, этии чаастарын аттарыы, риторическай ньымалары, фигуралары туһаныы, тыл этиини тумуктээһин.

Тыл культурата-литературнай нуорманы тутуһуу, тыл баайа, этии стилэ, уус-уран ойуулуур-дьүһүннүүр ньымалары туттуу.

Тыл этии техниката-туттан-хаптан туруу, интонация, дикция, тэтим, куолас эгэлгэтэ.

2. түһүмэх –«Тыл суолтатын ойуунан  быһаарыы”- ( “Ойуулаах тылдьыт” П.К.Васильев, кинигэнэн. Таба быһаарыыга-1баал, ойууттан көрөн хас өйдөбүлү билэринэн уопсай баал тахсар.

2 инники түһүмэхтэр түмүктэринэн сахалыы тылынан этиигэ: “Бастыҥ куолуһут”, “Хомоҕой тыллаах”, ”Айар алыптаах”, “Тобуллаҕас толкуйдаах”, 1, 2, 3 миэстэлэр туттарыллаллар.

Нууччалыы, английскай тылынан тыл этиигэ кыттар оҕолор сахалыы тыл этиитин этабын ааһаллара ирдэнэр.

4. түһүмэх «Бастыҥтан бастыҥ Куолуһут»

Сахалыы, нууччалыы, английскайдыы тыл этии күрэстэриттэн, бары бөлөхтөртөн бастыҥнар кэлэннэр араас боппуруостарга, олоххо баар проблемаларга нууччалыы, англия тылынан, саха тылынан дебаттыыллар.

«Дебатка»- 10 улахан бааллары ылбыт кыттааччы тута бэриллибит боппуруоска бэйэтин санаатын этэр. Ордук көхтөөхтүк, ураты ис санаалары этии иһин эбии баал ааҕыллан муҥутуур кыайыылаах быһаарыллар.

Саха тылынан тыл этии тиэмэлэрэ:

  1. Саха тылын инники кэскилэ.
  2. Т.Е.Сметанин –оҕо суруйааччыта, төрөөбүтэ 100 сыла.
  3. Ийэ олоҥхоһут П.Е.Решетников төрөөбүтэ 90 сыла.
  4. Театр олоҕу кытта ситимэ.
  5. Дьиэ кэргэҥҥэ ийэ оруола.
  6. Ыал аҕатынан киэн туттабыт.
  7. Сардана Платоновна Ойуунуская –саха фольклоругар үтүөтэ.
  8. Ыччат-норуот инники кэскилэ.
  9. Турмаршрут «Таатта олоҥхо үөскээбит дойдута».
  10. Айылҕаны харыстааһын хас биирдии киһи ытык иэһэ.
  11. Киһи олоххо бэйэтин суолун булунуута

4. Дьиэ кэргэнинэн тыл этии күрэҕэ

Сыала: оҕону дьиэ-кэргэҥҥэ араас тылынан  сайа саҥарарын, санаатын тиэрдэрин иитии, дьиэ- кэргэн иитэр-үөрэтэр эйгэҕэ быстыбат ситимин бөҕөргөтүү. 

Улуус оскуолаларын төрөппүтүн комитеттара, иитэр үлэҕэ директоры солбуйааччылар, социальнай педагогтар оскуолалартан дьиэ кэргэттэр кытталларыгар быһаччы үлэлэһэллэр.

Сааһыттан тутулуга суох дьиэ –кэргэн кырата 2 чилиэнэ кыттыыны ылара ирдэнэр.

1 түһүмэх –Бэриллибит тиэмэлэртэн талан ылан кэпсээһин, санаа этии.

Түhүмэхтэрэ:

Iтүhүмэх- бэлэмнэнэн кэлэн тиэмэни талан кэпсээhин (ирдэбилэ биирдиилээн тыл этии курдук);

Тыл  этиитин тиэмэлэрэ:

  1. Саха тылын инники кэскилэ.
  2. Т.Е.Сметанин –оҕо суруйааччыта, төрөөбүтэ 100 сыла.
  3. Ийэ олоҥхоһут П.Е.Решетников төрөөбүтэ 90 сыла.
  4. Театр олоҕу кытта ситимэ.
  5. Дьиэ кэргэҥҥэ ийэ оруола.
  6. Ыал аҕатынан киэн туттабыт.
  7. Сардана Платоновна Ойуунуская –саха фольклоругар үтүөтэ.
  8. Ыччат-норуот инники кэскилэ.
  9. Турмаршрут «Таатта олоҥхо үөскээбит дойдута».
  10. Айылҕаны харыстааһын хас биирдии киһи ытык иэһэ.
  11. Киһи олоххо бэйэтин суолун булунуута

2  түһүмэх- Тылы сайыннарыыга бырайыак.

Бырайыак ис хоһооно-дьиэ кэргэнинэн оҕо тылын, саҥарар саҥатын сайыннарыыга хайдах дьарыктыылларын,дьарыктыахха сөбүн туһунан толкуй, үөрэтии ньымата, 5 мүнүүтэ көмүскүүллэр. Күрэс түмүгүнэн  — “Бастыҥ куолуһут дьиэ-кэргэн”, 1, 2, 3 стэпэннээх дипломнар, анал ааттар туттарыллаллар.     

5. Конкурс ораторов «Куолу-2019» на русском языке

Участвуют конкурсанты, прошедшие I этап конкурса на якутском языке.

I этап. Заранее подготовленное выступление на нравственно- этическую тему (3 минуты)

Критерии:

1. содержание речи (актуальность темы, оригинальность трактовки, аргументированность)

2. культура речи (правильность, выразительность, богатство)

3. ораторское мастерство (артистизм, контакт с аудиторией)

II этап. Объяснение смысла высказывания известной личности

  1. Любовь — это бесценный дар. Это единственная вещь, которую мы можем подарить и все же она у тебя остается. /Л.Н. Толстой/
  2. Жизнь — это чудесное приключение, достойное того, чтобы ради удач терпеть и неудачи. /Р. Олдингтон/
  3. Счастье — как здоровье: когда его не замечаешь, значит, оно есть. (И.Тургенев)
  4. Без пользы жить — безвременная смерть. /В.Гёте/
  5. «Нет ничего более изобретательного, чем природа» /Цицерон/
  6. В дружбе не существует ни рабов, ни повелителей. Она для равных. /И.А. Гончаров/
  7. Счастлив тот, кто счастлив у себя дома. /Л.Н. Толстой/
  8. Лаской всегда добьешься больше, чем грубой силой. (Эзоп)
  9. Воспитание не ограничивается школой. (П.Валери)
  10. Чтение для ума, что физкультура для тела. (Аддисон)
  11. Что ты сам сделаешь для родителей своих, того же ожидай и себе от детей. (Питтак)
  12.  Лучшая школа дисциплины есть семья. (С. Смайлс)
  13.  Без здоровья невозможно и счастье. (Белинский В.Г.)
  14. Без совести и при большом уме не проживешь. (М. Горький)
  15.  Честь- вот истинная красота! (Р.Роллан)
  16. В человеке все должно быть прекрасно: и лицо, и одежда, и душа и мысли… (А.П.Чехов)
  17. Смысл истинной дружбы  в том, что радость удваивает, а страдание делит пополам. (Д.Аддисон)
  18.  Счастье увеличивается от того, что им делишься с другим. (Ж.О.де Ламетри)
  19.  Счастлив тот, кто счастлив у себя дома. (Л.Н. Толстой)
  20.  Что русский язык- один из богатейших языков в мире, в этом нет никакого сомнения. (В.Г.Белинский)

Критерии: Глубина проникновения в содержание высказывания, аргументированность.

III этап. Дебаты (участвуют конкурсанты, набравшие наибольшее количество баллов).

Критерии:

1. умение аргументировано высказывать свою точку зрения

2. убедительность

3. корректность

 Результаты  подводятся отдельно среди юниоров и старшеклассников. По итогам выступлений присуждаются грамоты:  «Лучший оратор»,

1, 2, 3 места, также номинации «Красивый русский язык», «Оригинальная речь», «Убедительная речь».

Каждому участнику выдаются сертификаты, победителям призы.

  6. Конкурс ораторов «Куолу-2019» на английском языке.

Этапы конкурса:

5-6, 7-8   классы

I этап. Выступление по заранее подготовленной теме.

II этап Ответы на вопросы по темам «My family», «About myself», «My hobby», «My friend», «My pet».

9-11 классы

I этап. Выступление по заранее подготовленной теме.

II этап. Описание одной из 3-х предложенных фотографий.

III этап. Ответы на вопросы по заданным темам.

Итог подводится по отдельным группам. По итогам конкурса присуждаются номинации: «The best Speaker», 1, 2, 3 места. Каждому участнику выдаются сертификаты, победителям призы.